Najnowsza galeria


 
Informacje PZszerm

 

 
Podstawowe informacje o szermierce
Dyscyplina sportu, która już od zarania dziejów była znana ludzkości. Początkowo walki białą bronią były podstawową formą broni rozmaitych ludów i wojsk. W średniowieczu rycerze używali broni siecznej. Były to miecze, często dwuręczne, bardzo ciężkie, aby można było rozbić zbroję przeciwnika. Ze względu na specyfikę broni, ciężko było dopatrywać się jakiejkolwiek techniki walki. Najważniejsze było, aby wyjść zwycięsko z pojedynku. Starożytne turnieje rycerskie były prawzorem późniejszych zawodów sportowych(lista zgłoszeń do turnieju, zasady sportowego współzawodnictwa, sędziowie, nagrody).              

W XVI wieku w Hiszpanii i we Włoszech z ciężkiego miecza rozwinął się rapier o długiej, cienkiej, ostro zakończonej głowni. Aby móc precyzyjniej nim władać i mocniej go trzymać. Nazwa „rapier” pochodzi z hiszpańskiego „espada ropera” (szpada, broń do stroju, broń przyboczna). Przez długie okresy czasu rapier stanowił broń przyboczną szlachcica w Europie zachodniej, podobnie jak szabla w Polsce, na Węgrzech i na Rusi. W tym czasie nauka walki białą bronią nie opierała się tylko na obronie brzeszczotem a przede wszystkim na przeciwnatarciach(działaniach w tempo), sprawności ruchowej i rozmaitych sztuczkach.  W walkach treningowych często dochodziło do skaleczeń, starć wręcz, starano się rozbroić i powalić przeciwnika. Ciosów przeciwnika unikało się przy pomocy kroków w tył, w bok.  W walce używano najrozmaitszych podstępów. Mistrzowie udzielali lekcji w ukryciu, tak aby nikt ich nie mógł obserwować. Uczyli różnych „tajemnych” pchnięć, które miały zapewnić powodzenie w walce.    

Najsłynniejszy włoski mistrz Achille Marozzo z Bolonii był twórcą pierwotnej szkoły włoskiej. Jego trakt o szermierce był pięciokrotnie przedrukowany w latach 1536-1615. Uczniowie przysięgli, że nigdy nie będę występowali przeciwko swojemu mistrzowi. W swoim podręczniku Marozzo opisuje szermierkę na wiele różnych rodzajów broni. Zwraca uwagę głównie na cięcia, naucza tylko jednego pchnięcia – w twarz przeciwnika (najlepiej w oko).  W 1963 w Rennes ukazała się książka Besnarda, który opisuje postawę szermierczą, podobną do tej z którą spotykamy się w teraźniejszej szermierce. Z prawą nogą jako wykroczną, kroki przestawne, dostawne oraz z wypadem używanym do zadawania pchnięć.

Nowoczesna szermierka zawdzięcza bardzo wiele mistrzom francuskim, którzy z końcem XVII wieku doszli do przekonania, że szybkość i precyzja są istotnymi czynnikami powodzenia w szermierce. Dlatego, też stwierdzili, że trudno będzie to osiągnąć ciężkimi rapierami. Wprowadzili więc nową lekką broń, ozdobną szpadę dworską, zwaną małą szpadą lub szpadą francuską. W walce taką bronią używano tylko pchnięć. Starano się wykonywać małe i precyzyjne ruchy. Francuscy mistrzowie udzielali publicznych lekcji, tak aby każdy mógł z nich korzystać. Aby usprawnić trening, wprowadzono nową broń – floret. Początkowo miał on służyć jako broń ćwiczebna, sportowa. Walki na florety traktowane były jako przygotowanie do walk „na ostre”. Z czasem trening floretem stał się dla wielu osób miłym i pożytecznym sportem. Tak szermierka weszła w nowy okras rozwoju powstawania szermierki sportowej, który trwał aż do przełomu XIX i XX wieku. Dopiero z początkiem XX wieku szermierka przybrała charakter wyłącznie sportowy.

W pierwszym okresie szermierki na florety, nie znano jeszcze masek szermierczych, dlatego też, wprowadzono ograniczania pola trafienia. Stało się tak, aby uniknąć wypadków podczas treningu. Dodatkowo zwracano bardzo uwagę na zasady, które mówiły że natarcie jest uprzywilejowane przed działaniem wyprzedzającym. Maski szermiercze pojawiły się pod koniec XVIII wieku, początkowo były to maski typu „karnawałowego” czyli takie, które nie chroniły oczu. Początkowo szermierze uważali, że maski spowodują wypaczenie sensu pojedynku szermierczego, że są niegodne dla szlachcica. Dopiero z czasem przekonali się o potrzebie walczenia w maskach.

I to właśnie przyczyniło się w dużej mierze do rozwoju szermierki. Używanie masek zmniejszyło niebezpieczeństwo związane z pojedynkowaniem się oraz umożliwiło szermierzom wykonywanie coraz to bardziej skomplikowanych, złożonych działań szermierczych.  

W roku 1913 za porozumieniem się kilku związków szermierczych z różnych krajów powstał Międzynarodowy Związek Szermierczy (Federation Internationale d’Escrime, w skrócie FIE) który przyczynił się do ujednolicenia przepisów dotyczących rozmiarów broni, sposobu rozgrywania pojedynków, zawodów, sposobu sędziowania.

Szermierka jest dyscypliną olimpijską, i nieustannie od początku ery nowożytnych igrzysk jest w programie. Floret i szabla od roku 1986, natomiast szpada została wprowadzona do programu cztery lata później. Kobiety startują na Igrzyskach Olimpijskich  we florecie od 1926roku, w szpadzie od 1996, natomiast w szabli od 2004roku.


Charakterystyka dyscypliny.

Rodzaje broni

Współzawodnictwo w szermierce odbywa się w trzech broniach: w szabli, florecie, szpadzie w konkurencji mężczyzn i kobiet. Rodzaje broni różnią się od siebie nie tylko budową, wagą ale również sposobem zadawania trafień, a także konwencją  w  przypadku floretu i szabli. Szpada i floret to broń kolna tzn. że trafienia zadawane są za pomocą pchnięć, zaś szabla to broń sieczno-kolna oznacza to, że zawodnicy aby uzyskać trafienie muszą wykonać cięcie lub podobnie jak we florecie - pchnięcie. We florecie zawodnicy mają ograniczone pole trafienia. Ważne trafienia zadaje się w momencie, gdy tafia się przeciwnika w korpus oraz w kołnierz maski szermierczej. Jest to broń umowna, oparta na następujących zasadach:
1. natarcie zakończone trafieniem ma pierwszeństwo przed przeciwnatarciem,
2. pierwszeństwo ma przeciwnatarcie wykonane o tempo wcześniejsze niż natarcie,
3. odpowiedź ma pierwszeństwo przed wznowionym działaniem zaczepnym,
4. obejście chwytu żelaza jeśli trafiło ma pierwszeństwo,
5. trafienia jednoczesne są anulowane.  

Szabla podobnie jak floret jest to broń umowna. Pole trafienia również jest ograniczone, ale jest dość duże, obejmuje tułów, głowę, i ramiona. Podczas walki zawodnicy przestrzegają przepisów dotyczących pierwszeństwa pewnych działań i obowiązku wykonywania określonej kolejności akcji. Ostatnio wymienioną przeze mnie bronią jest szpada, w której nie obowiązuje żadna konwencja. Nie jest ograniczone pole trafienia. Dlatego, też pojedynki na szpady, nawet w jej sportowym wydaniu uznaje się jako broń pojedynkową i „prawdziwą”. Brak zasad umownych, korzystnie wpływa na taktykę rozgrywania pojedynków oraz na atrakcyjność walki. We wszystkich broniach trafienia rejestrowane są przez specjalną aparaturę, z którą połączona jest broń zawodnika. Każda walka sędziowana jest przez sędziego.

Pole trafienia w poszczególnych broniach

Floret
Polem trafienia we florecie jest cały tułów  z wyłączeniem głowy, ramion i nóg.






Szpada

Polem trafienia w szpadzie jest całe ciało zawodnika, od czubka głowy do palców stóp.






Szabla

Polem trafienia w szabli jest tułów od pasa  w górę łącznie z ramionami i głową.

 




Wszystkie walki odbywają się na czternasto metrowej, metalizowanej planszy. O szerokości od 1,5 do 2 metrów. Trafienia w planszę nie są rejestrowane przez aparat szermierczy. Dlatego, też sędziowie mają ułatwione zadanie, głównie w szpadzie, gdzie zawodnicy mogą trafiać przeciwnika w stopę i wówczas nie mają problemu w rozstrzygnięciu spornych sytuacji. Wyjście za linię końcową przez zawodnika broniącego się, wiąże się z otrzymaniem trafienia karnego. Jeśli szpadzista wyjdzie z planszy w bok, wtedy sędzia cofa go o metr. Sędziowie jak w większości dyscyplin sportowych mają do dyspozycji kartki. Żółtą, czerwoną oraz czarną. Żółtymi kartonikami ostrzegają zawodników, np. w przypadku wyjścia za planszę, bądź wpadnięcia na przeciwnika, czy też za trafienie bronią w planszę szermierczą. Czerwoną kartką zawodnik otrzymuje po ponownym wykroczeniu. Dodatkowo dopisywane jest trafienie karne. Trafień nie odejmuje się zawodnikom, którzy otrzymali kartki. Tylko dodaje się je przeciwnikowi. W przypadku otrzymania czarnej kartki, zawodnik zostaje wykluczony z zawodów oraz zawieszony na następne turnieje, w zależności od tego na jakiej rangi zawodach otrzymał kartkę. Bez względu czy jest to turniej krajowy, czy  międzynarodowy. Czarną kartkę zawodnik otrzymuje gdy walczy niezgodnie z przepisami,   zakłóca porządek na planszy lub poza nią. W sytuacji gdy podczas walki wykorzystuje wszelkie urządzenia do komunikacji z trenerem. Wreszcie posiada sprzęt umożliwiający dowolne wywoływanie trafień na aparacie lub gdy zawodnikowi udowodniono stosowanie niedozwolonych środków dopingujących.1   


System rozgrywania zawodów


Zawody szermiercze odbywają się w konkurencji indywidualnej oraz drużynowej. Turniej indywidualny rozgrywany jest system eliminacji grupowej a następnie eliminacji bezpośredniej. W turnieju Igrzysk Olimpijskich rywalizacja jest ograniczona tylko to eliminacji bezpośredniej. Do pierwszej eliminacji grupowej, zawodnicy rozstawieni są na podstawie rankingu PZSzerm. Dotyczy to zawodów krajowych, natomiast na zawodach międzynarodowych uczestnicy turnieju są rozstawieni na podstawie rankingu Międzynarodowego Związku Szermierczego. Ma to miejsce również podczas Igrzysk Olimpijskich. W każdej grupie znajduje się od 6 do 7 zawodników. Walczą oni (każdy z każdym) do 5 trafień w czasie 3 minut. Jeżeli po upływie regulaminowego czasu walki, wynik jest remisowy sędzia przeprowadza losowanie i dolicza 1 minutę. Jeżeli w przeciągu tej dodatkowej minuty wynik nadal jest nierozstrzygnięty. pojedynek wygrywa zawodnik, który został wskazany przez losowanie. Po rozstrzygnięciu walk grupowych ustalana jest kolejność zawodników. Tutaj  decyduje liczba wygranych pojedynków oraz zadane i otrzymane trafienia. Rozstawienia decydują o miejscu zajmowanych w tabeli walk bezpośrednich w tzw. tabeli pucharowej. W eliminacji walk bezpośrednich zawodnicy walczą ze sobą do 15 trafień. W trzech rundach po trzy minuty. Jeżeli po upływie regulaminowego czasu jest remis. Następuje jak to miało miejsce w przypadku walk grupowych, losowanie i minuta dodatkowa. Zawody drużynowe odbywają się system eliminacji bezpośredniej. Drużyny walczą w czteroosobowych składach (3 zawodników walczących oraz 1 rezerwowy). O rozstawieniach drużyn decyduje ranking Międzynarodowego Związku Szermierczego lub w przypadku zawodów krajowych zliczana jest klasyfikacja 3 zawodników tej samej drużyny. System przeprowadzenia walk polega na tzw. formule sztafetowej, gdzie trzech  zawodników spotyka się z trójka rywali przeciwnego zespołu i rozgrywają między sobą 9 pojedynków. Walka kończy się, gdy któryś z zawodników osiągnie wynik 5 następna walka 10, 15, 20… 45 trafień. A czas każdej walki to 3 minuty. Jeżeli po upływie czasu, wynik jest remisowy na planszę wchodzą następni zawodnicy i zaczynają pojedynek przejmując wynik poprzedników i walczą do przewidzianego dla tych zawodników rezultatu lub w czasie 3 minut.   Zwycięska drużyną jest ta, która zdoła uzyskać wynik 45 lub ta która ma więcej trafień na swoim koncie po upływie regulaminowego czasu meczu.           


Teoria szermierki

Postawa szermiercza

Szermierka na szpady, jak już wcześniej podkreślałem różni się dość znacznie od floretu, w którym to zawodnicy nie muszą bronić się przed pchnięciami na ramię, maskę czy stopę. W szpadzie zaś działania zaczepne mogą być skierowane w jakąkolwiek część ciała przeciwnika. A działania obronne muszą osłaniać całego zawodnika. Manewrując na planszy i powracając z wypadu do postawy, florecista ma zazwyczaj ramię wyraźnie ugięte w stawie łokciowym. Szpadzista powracając z wypadu ma je zazwyczaj wyprostowane bądź lekko ugięte. A to na wypadek, gdyby przeciwnik chciał wykonać szybko przeciwnatarcie. Opanowanie właściwej postawy szermierczej oraz sposobu poruszania się po planszy jest niezmiernie ważne. Postawa szermiercza „jest to postawa pewności, wyczekiwania, solidna pozycja wyjściowa dla działań zaczepnych, obronnych lub przeciwnatarć” tak to widział w opisie Raoul Clery: „L’Escrime”, Paris 1964, tłumaczenie Zbigniew Czajkowski2.

„Typowa postawa szermiercza powinna osłaniać zawodnika przed wszystkimi natarciami prostymi. Ramię uzbrojone powinno być nieznacznie ugięte i bardzo luźne, przedramię w położeniu mniej więcej poziomym między odwróceniem a nawróceniem, z lekką „przewagą” odwrócenia. Koniec szpady skierowany na kosz przeciwnika. Stopy rozstawione od siebie, mniej więcej na wysokość dwóch swoich stóp, lekko ugięte w stawach kolanowych, cele ułatwienia szybkiego i lekkiego poruszania się po planszy lub wykonaniu wypadu lub rzutu. Taka postawa pozwala zawodnikowi na swobodne i szybkie poruszanie się po planszy oraz sprawne przejście z działań obronnych do działań zaczepnych”.

W szermierce na szpady wyróżniamy trzy rodzaje wypadów:

1. Wypad z narastającą szybkością
2. Wypad szybkościowo-zrywowy
3. Wypad z wyczekiwaniem

Najbardziej podstawową i mającą duże zastosowanie odmianą wypadu jest wypad z narastająca szybkością. Tę odmianę wypadu stosuje się w natarciach pojedynczych i złożonych, przewidzianych i o nieznanym zakończeniu. Wypad ten pozwala często na zaskoczenie przeciwnika. W początkowej jego fazie, zawodnik rozpoczyna powolny ruch, ciężko niezauważalny dla przeciwnika. W jego dalszej fazie następuje gwałtowne przyśpieszenie. Powolne wykonanie pierwszej fazy wypadu pozwala na ewentualną zmianę zamiaru w toku wykonywania działania.

Wypad szybkościowo-zrywowy stosuje się w pojedynczych natarciach pierwszego zamiaru z niezbyt dużej odległości, z wykorzystaniem zaskoczenia i maksymalnej szybkości.

Wypad z wyczekiwaniem stosuje się w natarciach drugiego zamiaru przez przeciwtempo oraz natarciach o nieznanym zakończeniu.

Oprócz wypadu, częstym działaniem zaczepnym wykonywanym przez szermierzy jest rzut. Dobrze wykonany technicznie jest bardzo skuteczną bronią zawodnika. Pozwala zaskoczyć przeciwnika, trafiając go z dużej odległości lub wykonując podczas fazy lotu, odbicie klingi przeciwnika lub wiązanie żelaza przeciwnika.   

Podział działań szermierczych

Działania szermiercze dzielą się na właściwe i przygotowawcze:

I. Działania przygotowawcze
– (pomagają w skutecznym zastosowaniu działań w walce)
(rozpoznanie przeciwnika, wywołanie działań ze strony przeciwnika, narzucenie inicjatywy, zdobywanie pola walki, uzyskanie dogodnej odległości, ukrywanie własnych zamiarów, uśpienie przeciwnika, przygotowanie swojego działania)

II. Działania właściwe (służą trafieniu przeciwnika lub uniknięciu trafienia) dzielą się na:
1. działania zaczepne:
A. natarcia:
a) pojedyncze (wykonywane jednym ruchem) :
- pchnięcie proste
- wyminięcie - obejście broni przeciwnika i zadanie trafienia w innej linii
- okolenie - obejście broni przeciwnika tylko na jego ruch i zadanie trafienia w tej samej linii
- wrzucenie - obejście linii przeciwnika górą broni i zadanie trafienia w innej linii
b) złożone (wykonane 2 lub kilkoma ruchami)
- zwodzone - natarcie ,którego końcowy ruch poprzedzony jest 1 lub kilkoma zwodami
(zwód -pozorowanie pchnięcia mające na celu wywołanie u przeciwnika zasłony po to by tę
zasłonę obejść i trafić w odsłonięty wycinek pola trafienia)
- z działaniem na żelazo - natarcie poprzedzone dowolnym chwytem żelaza (wiązanie, odbicie, nacisk)
- zwodzone z działaniem na żelazo

B. odpowiedź i przeciw odpowiedź
a) pojedyncza
- prosta
- po żelazie
- wyminięciem
- okoleniem
- wrzuceniem
b) złożona:
- z przeniesieniem
- zwodzona

C. wznowione działania zaczepne
a) powtórzenie - przedłużenie natarcia lub odp. bez zmiany linii jako pchnięcie proste
b) ponowienie - powtórny ruch ze zmianą linii po wstrzymanej odp. przeciwnika lub po braku odp. przeciwnika
c) wznowienie - natychmiastowe podjęcie natarcia po przejściowym przyjęciu postawy szermierczej
d. przeciw tempo – działanie początkowo nacierającego przeciwnika na jego przeciwnatarcie.

2. działania zaczepno - obronne
A. linia
B. przeciwnatarcie - działanie w ruch przeciwnika
a) pojedyncze
- obejście chwytu żelaza - okoleniem ,wyminięciem zawodnik unika chwytu żelaza i jednym ruchem
trafia przeciwnika
- wyprzedzenie - pojedyncze najczęściej proste pchnięcie wykonane w natarcie przeciwnika
- działania zamykające - trafienie nacierającego z jednoczesnym unieszkodliwieniem jego natarcia
lub zamknięciem jego linii ,np. :zasłona i odp. po żelazie w jednym ruchu
b) złożone
- zwód w ruch natarcia - zwód wyprzedzenia i obejście zasłony przeciwnika
- zwód obejścia chwytu żelaza obejście z pozornym chwytem żelaza wywołujemy obejście chwytu
żelaza ze strony przeciwnika ,aby trafić powtórnym chwytem żelaza

3. działania obronne
a) zasłona - odparcie położeniem lub ruchem własnej broni (klingą ,koszem lub razem koszem i klingą) żelaza przeciwnika
b) obrona odległością
c) unik - w bok ,w dół 5


PODZIAŁ ZASŁON
1. ze względu na pole trafienia
a. linia zewnętrzna - 6 , 8
b. linia wewnętrzna - 4 , 7
2. ze względu na ruch
a. zakrywająca - podstawowe położenia ręki i broni
b. okrężna p/6 , p/4 , p/8 , p/7
c. pół okrężna 8-6 , 6-8 , 4-7 , 7-4
d. ukośna 6-7 , 7-6 , 4-8 , 8-4
e. boczna 7-8 , 4-6
3. ze względu na sposób wykonania
a. usuwająca
b. odbijająca
c. zamykająca
d. oporowa


 
 
 
 
Strona główna  |  O Klubie  |  Treningi  |  Kadra  |  O szermierce  |  Galeria  |  Kontakt  © AZS AWF Wrocław - Sekcja Szermiercza. Wszelkie prawa zastrzeżone
projekt i wykonanie: hajime studio